Cuma, Ocak 16, 2009

GÜNEY YARIKÜRE'NİN YÖN BELİRTECİ YOK

Yazın açık havadayken en sevdiğim oyunlardan biri, ayıları ve kutup yıldızını bulmaktır.

Biz, Kuzey Yarıküre'de yaşayanlar, bulutsuz bir gecede kafamızı kaldırıp gökyüzüne baktığımız her seferinde, yönümüzü, diğer yıldızların nerede olduğunu tek bir yıldıza göre bulabiliriz: Kutup Yıldızı
Kimine göre adı demirkazık, çulpan, kuzey yıldızı, polaris olan bu yıldız, sadece kuzey yarıkürenin işaretçisidir.
Kutup Yıldızı, kuzey yarıküredeki gezginlerin, göçerlerin, denizcilerin, havacıların yön belirtecidir.
Oysa, Güney Yarıküre'de yaşayan insanların, gökyüzüne baktıklarında nirengi yapacakları, yönlerini ona göre belirleyecekleri bir yıldız yoktur.
Kutup yıldızı, dünyamızın güneyde görünmez.


Yukarıda, küçük ayı ve büyük ayı esas alınarak kutup yıldızının nasıl bulunacağını gösteren bir çizim var.

Unutmadan hatırlatayım; Venüs, yani Çoban Yıldızı, Kutup Yıldızı değildir.
Önce, o bir yıldız değildir, bir gezegendir.
Sonra, Venüs her gün yön değiştirir, parlaklığının daha fazla olduğu zaman değişir.

.

18 yorum:

serpil dedi ki...

Günaydın Ekmekçikız,
Bahar mı geldi ne diyorum ve sevgilerimi yolluyorum sana :)

Ekmekcikız dedi ki...

Serpilciğim,
Bahar gelmedi henüz, ne yazık ki.:(( Bu akşam soğuk hava ve yağış geliyormuş, yine. Olsun varsın, gelecek elbet.
Sevgiler benden diyeyim, bir de.
:)))

Simon Templar dedi ki...

ayı takımlarının saat boyu dönüp durması benim nevrimi döndürüyor. sanki gök sabit kalmalı gibi geliyor içimden.
neyse, bu büyük-küçük kepçelerle ilgili (ingilizler benzerliği direk isme çevirmiş) bayağı ilginç nokta var. kutup yıldızı üç yıldızdan oluşuyor örneğin. ve 2000 yıl önce ptolemy'nin gözlemlerine göre 2.5 kat daha parlak olduğu düşünülüyor. bu değişim de şimdiki astonomi kurallarına uymayan bir değişim.

ayrıca, dünyanın ekseninin uzantısında yeraldığı için (bu keskin pozisyon da gayet enteresan) gökte yeri değişmeyen -hemen hemen değişmeyen- tek yıldız.
sonra, büyükayıda da tek gördüğümüz ama aslında çift yıldızdan oluşanlar var. örneğin, kepçenin en ucundan bir önceki yıldızdaki iki noktanın varlığı bir göz testi olarak kullanılmış antik yunan ve arap ordularında.
bir de büyükayının döngüsü bir saat olarak kullanılabiliyor bulunulan aya güne göre.
(bunların bir kısmını şurada okumuştum.)

elektra dedi ki...

venüs benim gezegenimdir:)

Ekmekcikız dedi ki...

Simoncım,
Bu ne yahu?
Hani derler ya, "bir dokun bin ahh işit kase-i fağfurdan" seninkisi de o hesap!
Meğer sen, ne yıldızbilir ve yıldızsevermişsin!
:))
Harika!
Ben sadece, yazıda dediğim gib "aa, büyük ayı, bu küçüğü, bu da kutup yıldızı" diyecek kadar biliyorum. Sen ise, oh-hooo! :)))
Link için teşekkürler. :))
Tamam, tamam! Gelecek toplantıda sen de varsın. Roka'dan sonra bir de yıldız bilmek! Breh Breh!
Hele bir gelme!
:))

Ekmekcikız dedi ki...

Elektracım,
Senin şu Venüs diyorum, benim de yükselenim dolayısıyla kardeş gezegenim mi olayor, aceba?
:)))

MoonSun dedi ki...

Cok ilginc ben bunu bilmiyordum :)) Baharin cabucak gelmesi dilegiyle :)

Ekmekcikız dedi ki...

İşte!
Ben de bilmiyordum, yani düşünmemiştim ve de öğrenince hemmen, paylaşayım dedim.
:))

Simon Templar dedi ki...

yok, pek birşey biliyor değilim de geçen yorumu yazarken de düşünmüştüm. gökle ilgimizi feci kesmişiz. belki gök hareketlerinin eski toplumlar gibi birebir hayatımızın içinde olmasını bekleyemeyiz, ama en azından mesela çok küçükken öğrenmiştim ben kutup yıldızının büyük ayıyla bulunabileceğini. şimdiki çocukların kaçı bunu öğreniyor acaba? her yer çok aydınlık, ama daha kötüsü, pek dışarıda dolaşan aileler yok sanki eskisi gibi. tatillerde bile. göğe bakma duraklarına ihtiyacımız var sanırım.

şule dedi ki...

simon, cocuklar teorik olarak ogreniyorlar ilkokul 3'de bu bilgiyi ama pratikte hangisi basini kaldirip bakiyor gokyuzune bilmiyoruz tabii. ben kendi adima cok severdim gokyuzune bakmayi, yildizlarla ilgilenmeyi cocukken. bu yuzden en azindan yaz geceleri yazliktaki bit kadar bahcemize serilip ozi ile gokyuzune bakip buyuk ayi, kucuk ayi nerde, aaa hadi yildiz kaydi dilek tutalim muhabbeti yapiyorum.
ekmekcikizcigim sagol hatirlattigin icin.
aaa bak bi de canim ailem'de bu hafta yildizlari seyredip sevdikleri ile ozdeslestirdiler bazilarini. cok sevimli ve hos bir sahneydi bence. izlemiyorsun, kaciriyorsun bu diziyi, yazik oluyor...

Ekmekcikız dedi ki...

Simon, çocuklar için gerekli olanı ne güzel ifade etmişsin "göğe bakma durakları" diyerek.:))
Gerçi, az sayıda okul bu tür gözlemlere önem veriyor, ama, çok az sayıdalar.:(

Ekmekcikız dedi ki...

Şuleciğim,
Evdeki ergen hanımdan fırsat bulursam, izleyeceğim de onun o tatsız sosyetik dizisiyle çakışıyor, sinir oluyorum.
Bakacağız...
:))

serpil dedi ki...

Ekmekçikız Canım Ailem'in tekrarları da var onları yakalayabilirsin, ben de çok seviyorum o diziyi.

Ekmekcikız dedi ki...

Serpilciğim,
Biliyorum da, geç saatte oluyor, uykuya yenik düşüyorum.
Ama, artık bastıracağım, TV yi ele geçireceğim.
:))

tavsan dedi ki...

Merhaba. Bu yil dunya astronomi yili! Turkiye'de de bircok etkinlik duzenlenecek astronomi konusunda, ayrica en yogunu Nisan ayinda olmak uzere halka acik gozlemler olacak. Suradan bilgi edinebilirsiniz: http://www.astronomi2009.org/

Ekmekcikız dedi ki...

Tavşan Hanım,
Hoşgeldiniz!
Ve harikasınız!
Verdiğiniz bağlantıyı hemen sağ taraftaki Müneccimbaşı çubuğuma ekledim.:))

tavsan dedi ki...

Reca ederim:) Arada bir ise yarar bilgiler barindiriyorum ve sizin ellerinizde degerlenecegi asikardi.

Ekmekcikız dedi ki...

Teveccühünüz efendim, mahcup oldum.
:))