DERİN İZLER - 4. Yazı

 YERLER

Bazı yerlerin, daha düzgün ifade edersem bir coğrafyanın, kalbimde zihnimde iz bıraktığı olmuştur.

Bugün Büyükada'dan dönerken düşündüm, "ada" denen genel tanım benim için hep iyi duygular çağrıştırır. Kimi insan bir adada uzun süre kalmayı sevmez, kendini belki de tecrit edilmiş gibi hissediyor olabilir. Oysa benim için adada olmak bir tür özgürlük halidir, ana karadan ayrı kendine ait küçük topraklardaymışcasına hisler, belki de.

Bizim Prens adalarından başka hangi adalar dereniz, Bozcaada'yı başa yazarım haliyle, yeri ayrıdır her zaman. Nispeten yakın olanlardan Kıbrıs'a gitmiştim ancak çok uzun kalamadım, fazla gezemedim. Yıllar önce Tasos'a gitmiştim, çok güzel üç gün geçirdik, çok sevmiştim. Ha bir de uzaklardaki adalardan Küba var, öyle güzel bir zamandan gitmiş ve öyle hoş gezmiştik ki unutamam.

Şimdi gelelim dağlara. En unutulmaz olanı, hani dağ gibi dağ, diyeceğim Ağrı dağıdır. Doğubeyazıt'ta kaldığımız otelin bahçesinde gördüğüm Ağrı, zihnimin de kalbimin de en mutena köşesindedir. O coğrafyada iken, İshakpaşa Sarayına tepeden bakışı da es geçmeyeyim. 

Sonra Vezüv ve Etna unutamadığım dağlardır. Üzerine çıkıp, sönmüş bir kraterin etrafında gezinmesinden sonra, bir yolculukta Etna'yı uçaktan görmüştüm, tepesinde dumanıyla, vay vay...

Gölleri unutmayalım lütfen. Çocukluğumun ve sonranın en çok anı barındıran sevgili gölü İznik'i başa yazıyorum, kaçarı yok. Van gölü ve üzerindeki Ahtamar adası anıların güzel yerlerinde. Son yıllarda gördüğüm  ve berraklığına hayran kaldığım Ohrid gölü başka bir unutulmaz, benim için. Eski zamanlarda gördüğüm bir İtalyan gölü Garda da çevresi ve zarafetiyle, hoş bir anıdır.

Sizin unutulmaz yeriniz nerede?

Prens adalarının karaya en yakını Kınalı mı? Emin değilim.

Ama bugün bulutlar denize ve Kınalıada'ya çok yakındılar.

DERİN İZLER - 3. Yazı

GÖRÜNTÜLER

Bazı olaylara ait fotoğraf kareleri vardır zihnimde. Ya da şöyle söylemeliyim,  yaşanan bir olayın bir anına ait anı derinlerde bir yerde durur. Sonra yeri geldiğinde o tek kare zihnimde aydınlanır ve olayın tümüne ait diğer görüntülerle tamamlanır.

Meğerse, insan zihninde anıların depolanması zaten böyle olurmuş; anılar film şeridi gibi depolanmazmış, o anıya ait tek tek kareler depoda saklanırmış, sonra zihin anımsama zamanında o teklileri birleştirir ve film haline getirirmiş. Bu konuyu insan beynine ait özellikleri anlatan bir kitapta okumuş ve önce şaşırmış, sonra kendimi yoklayınca doğruluğuna kanaat getirmiştim.

Diyelim ki muhteşem bir günbatımı seyrediyorsunuz, sonradan o seyir durumunu anı halinden çıkarıp birisine anlatacağınız vakit yarım saat boyunca güneşin nasıl alçaldığını, hangi anda nasıl renk değiştirdiğini hatırlayamaz, anlatamazsınız. Oysa mesela şunu diyebilirsiniz, güneş kırmızı bir top gibi denize değdi ve eridi adeta.

Başka anılardan da fotoğraf kareleri var arşivimde; bebek kardeşimi ilk kez gördüğümde sadece kundağını hatırlamam, ilk bebeğimi ilk kez kucağıma aldığım an, kolu kırılan kızımı hastanede ilk gördüğüm an, vapurda giderken güneşin tarihi yarımada ardında bıraktığı kızıllığı gördüğüm an, tepeden tırnağa donanmış erguvan ağacını ilk gördüğüm an, küçük bir uçakla Los Angeles üzerinde uçarken HOLLYWOOD yazısını gördüğüm an, fakülteden mezun olduğumu haber veren telgrafı eline aldığım an gibi...

O anlardan biri, Marmara denizinde batan sonbahar güneşi denizde erimek üzere...

DERİN İZLER - 2. Yazı

 TATLAR

Derin iz bırakan seslerden, melodilerden başlamıştım,  bugün  bir başka duyuya ait derinlik hakkında iki kelam edeyim dedim. 

Blog adımdan anlıyorsunuzdur, yeme içme konularına meraklıyım, daha doğrusu lezzet -eskilerin deyişiyle ağız tadı- peşinde koşarım.

Sanmayın ki doğduğumdan beri gurmeyim, tam tersine ilkokul bitene dek pek mızmız, yemek yerken sürekli  "hadi yavrum yesene, hadi çiğne ağzındaki lokmayı" uyarılarına maruz kalan bir çocuktum. Sonra ne olduysa oldu, yemek yemeye başladım.

Sadece yemek  değil, yemeği yapmak da ilgimi çeker oldu. Evde büyükler bana aşçı yamaklığını uygun gördükçe, sinirlenir gerçekten yemek yapmak isterdim. Şaşkın çocuk! Bilseydin ki bütün hayat boyu o mutfakta saatlerin geçecek, acaba o kadar ısrarla "ben yapacam ben yapacam işte" der miydin?

Şikayet ettiğim yok, yemek yapmayı, değişik tatlar çıkarmayı, denemeyi seviyorum. Sadece bazen mecburen yemek yapmak yorucu oluyor. 

Değişik tatlar denemeyi sevmenin yanı sıra, çocukluktan gelen sade tatlar da hafızanın derinlerinden çıkageliyor, bazen.

En unutulmazlardan birisinde, bir yaz sabahı Malatya'da babannemlerin evinde uyanmışım, alt kata mutfağa inmişim. Babannem tandırın başında,  kim bilir kaç saat önce yoğurduğu hamurdan yaptığı yufkaları pişiriyor. Mis gibi taze yufka kokuyor. "Al çağam" diyor babannem, "içine peynir koy dürüm yap, sıcak sıcak ye". Sanki beynimin kıvrımlarında o tat, öylesine unutulmaz.

Bir başka  unutulmaz tat, çocukken kendi kendime yapıp yediğim ilk rafadan yumurta. Teee kaç sene önce Ekmekcikız'da yazmışım yumurta sevgimin anılarını,  okumak isteyen için burada. 

Şimdiki zamanlarda  yumurtayı kayısı kıvamda yemek ilk tercihim.

Güzel yapılmış bir tavada göz yumurtaya da hayır demem, belirteyim.

DERİN İZLER - 1.Yazı

 MELODİLER

Sevgili Kaptanımız Neslihan'ın önerisiyle yeni bir "birlikte aynı başlık altında yazma" günlerine başlıyoruz. Bu defaki konu başlığı Derin İzler. 

Doğrusu ne yazacağımı, nereye dalış yapacağımı, inci avcısı mı olacağımı, dert yorumcusu mu olacağımı kestiremiyorum. 

Tam da karakterime uygun bir davranış bu; bir güvendiğim "haydi" derse yola çıkarım. Nereye gidiyoruz, neden gidiyoruz, ne yapacağız? Onlar sonranın konuları, benim için. Ok yaydan çıksın, bir yere varır elbet.

Sabah uyandığımda zihnimde çalan şarkının sözlerindeki şu tekrar gün boyu döndü durdu.

"Çok derin derin 

Derin derin derin derin derinlerimde, ellerin 

Bir armağan gibi, 

Tanrı'dan bana 

Kış güneşinde altın kirpiklerin" 

Şarkının Cem Adrian yorumu kadar, hatta daha bile çok, Ajda Pekkan yorumunu seviyorum.

Bu şarkıya hayranlığımın şu ana dair hiç bir açıklaması yok; ne kırık bir aşk hikayesi, ne de başka bir bağ söz konusu.

Seviyorum, o kadar.

Galiba hayatımın her farklı döneminde bir şarkı dilime pelesenk oluyor, belki bilinç altımın dürtüsüyle  içsel enerjimi belirliyor, sonra başka bir şarkı hayatın arka planına eşlik ediyor.

Bir gün oturup hatırladığım şarkıları yazayım, alt alta sıralayayım. 

Neler çıkacak acaba?

Eskiden evin salonunda bir kaç saksı orkidem vardı.

Ne vakit kaktüs ve sukulent doldu ev, hiç bilemiyorum.

Yağmurlu İstanbul'da Sultanahmet'te Taşların Peşinde

Bu yazıya  Her Güne Üç Güzel Şey'de başladım, burada devam ediyorum. Bir günün hikayesinden iki yazı olur mu derseniz, olacak galiba...

Önce bir gözlemimi yazayım, benim Sultanahmet'e sık sık -neredeyse her gün- gittiğim zamanlarda, şöyle kaba hesap 40 yıl öncesinde de elbet Sultanahmet çok turistikti amma velakin bu kadar değildi. Mesela bugün bindiğim tramvayda Sirkeci, Gülhane, Sultanahmet duraklarında tek tük vatandaşımız bindi indi, neredeyse tüm diğer yolcular turistti. Meydan, yollar, lokantalar, kafeler her yer bugünkü yağışlı havaya rağmen turist doluydu.

O vakitler Sultanahmet'te büyük adliye vardı, etrafındaki binalar avukat bürolarıyla doluydu. Adliye'nin davacı, davalı, avukat trafiği bitmez tükenmez bir kalabalık oluşturuyordu.

Ayrıca etrafta pek çok yayınevi, matbaa ve onların çalışanları vardı. Cağaloğlu tarafı ise gazete binaları ve gazetecilerle doluydu. Şimdiki gibi halı sarayları, devasa kuyumcu dükkanları yoktu, Kapalıçarşı'ya doğru dükkanlar da vardı tabii ama makul büyüklükteydiler.  

Bugün gördüğümşu, bölge bütünüyle turistik atraksiyon alanına dönmüş, insanların büyük çoğunluğu turist, mekanlar turistlere hizmet etmek için tasarlanmış.

İşte, bütün bu turizm gösterisi arasında 2. Mahmut Türbesi adıyla bilinen alan, orada bulunan  Osmanlı devlet büyüğü mezarları ve onların gerisinde yer alan Türk Ocağı binasının önündeki kafe adeta bir vaha gibi kalmış.

Bu civara yolum düştüğünde yanımda birisi varsa veya tek başıma orada bahçeye, ağaçlara bakarak kahve içmeyi severim. Bugünün yağmurlu havasında, kafenin tenha haliyle birleşince  o bahçe özellikle huzur veren bir sükunet halindeydi.

Türk Ocağı'nın simge ismi Ziya Gökalp kabri de orada yer alana mezarlardan birisi.

2. Mahmut Türbesi'nin dışarıdan, cadde tarafından görünüşü böyle. Arada görünen ağaçlı bölümün arkasında yukarıda bir önceki fotoğrafta baktığım ağaçlık alan var.

Üniversitenin ilk senesinde İstanbul'a henüz gelmiş acemi taşralı olarak kaldığım Çemberlitaş Kız Yurdu'ndaki arkadaşlığı ve o günleri hep hatırlarım.

Bugün Türk Ocağı kafesinden çıkınca Çemberlitaş'ı uzaktan görünce yönümü Beyazıt'a doğrulttum. Ancak üniversiteye doğru Çarşıkapı yönünde devam etmedim, eski yurt binasına bakmak üzere soldaki sokağa saptım. Gel gör ki yurt binasını bulamadım ya da göremedim ve sinir oldum. İnternette aradım, bulduğum doğru ise, meğer deprem güvenliği nedeniyle bina kapatılmış, sanırım ne zaman açılacağı ya da açılıp açılmayacağı belli değilmiş. 

Böylece uzun aradan sonra Çemberlitaş'a bir selam vermiş ve terkrar Sultanahmet meydanına dönmüş oldum.

Milyon Taşı bir zamanlar dünyanın merkezi, tüm yolların başlangıcı sayılırmış. Bir süre önce çevresi açıldı, temizlendi ve daha görünür hale getirildi.

Yerebatan Sarnıcı'nı görmek için kuyruğa girmiş kalabalığın yanından geçerek Gülhane'ye doğru yürümeden önce, Yenal Bilgici'nin romanında sık bahsedilen bir buluşma yeri olan Milyon Taşı'na bir selam verdim.

Çemberlitaş ile Milyon Taşı arasındaki zamanda meydanda bir tur attım ve Sultanahmet Köftecisi'ne uğradım, bir porsiyon köfte yedim, ayran içtim. Köftenin lezzetine diyecek yoktu, fakat sanırım 40 yıl öncesinin  turistik olmayan halk tipi esnaf lokantası halli dükkanı, oranın adliyedeki işler arasında öğlende karın doyurmak için gidiliveren halini daha çok seviyordum.

Şimdi artık anılarımda kalsın ve öyle yaşasın istiyorum.