DERİN İZLER - 5. Yazı

 FİLMLER

Dün arkadaşlarımla sinemaya gittiğimizde, film saatini beklerken konuşuyorduk; ne zaman film seyretmeye başlamıştık, sinema sevgisi nasıl yakaladı bizi, hatırladığımız filmler hangileriydi?

N.ciğimin babası küçükken sinemaya gitmesine izin vermezmiş, sinemayı tehlikeli bir yer gibi algılarmış biraz, çocuklar yalnız gitmezmiş, ailece de pek gitmezlermiş.

E.ciğim annesi ve annannesiyle her hafta sonu mutlaka bir Türk filmine giderlermiş ve bizimki her filmde ağlaya ağlaya helak olurmuş. Neden sonra bir komşu teyze onu yabancı bir filme götürmüş de önünde yepyeni bir dünyanın kapısı açılmış.  

Benim çocukluğumda  babamın görevi nedeniyle yaşadığımız küçük kasabalarda en büyük eğlencemiz kışın haftada bir kez, yazın film değiştikçe bazen iki kez sinemaya gitmekti. Oldukça basit dümdüz salonlarda, sadece arka taraftaki bir çeşit  yükseltinin üzerinde loca adı verilen aileye mahsus alanlarda  her seferinde iki film birden seyrederdik. 

Daha sonra balkonu olan sinema salonlarıyla tanıştığımızda, aileye mahsus yer balkonlar haline geldi ve filmleri biraz daha konforlu seyreder olduk. 

İstanbul ve Ankara'ya aile ziyaretlerine gittiğimizde kuzenlerle gidilen büyük sinema salonları ise unutulmaz anıları olan filmlerle doludur. 

Lise yıllarımda unutamadığım alışkanlıklarımdan birisi, her Cuma günü Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan Atilla Dorsay'ın kaleme aldığı sinema yazılarını okumaktı. Diğeri ise o yıllarda TRT'de gösterilen siyah beyaz sinemanın klasiklerini neredeyse ekrana yapışarak izlemekti.

Üniversite için İstanbul'a geldiğimde sinema sevgim perçinlendi, arkadaşlarımla gittiğim filmler çeşitlendi. O filmlerin gösterildiği İstiklal Caddesinde Emek ve Fitaş sinemaları, Nişantaşı'nda Konak sineması, Şişli'nin Gazi ve Site sinemaları en sevgili sinemalar olarak anılarımdadır.

Sonraki yıllarda İstanbul sinema günleriyle başlayan festival koşuşturmacası, İstanbul Film Festivali'ni heyecanla beklemek, kuyruğa girmek, biletler almak, simultane çevirilerle o şahane festival filmlerini izlemek, bir çok sanatçıyı o mekanlarda yakından görmek heyecanlarıyla sürdü gitti.

Gerçi şimdilerde değil festivali Filmekimi'ni bile doğru dürüst takip edemez oldum, ama sinemaya, iyi filmlere olan sevgim yerli yerinde duruyor.

Bu defa en sevdiğiniz film neydi, diye sormayacağım. 

Kendimi düşündüm çünkü ve en azından isim hatırlamak için düşünsem sonra bir başlasam, bu konuda saatlerce konuşurum gibi hissediyorum. 

Eskiden yan tarfında Emek sinemasının olduğu İstiklal Cadedesinin ünlü binalarından Cercle D'Orient'in 15 sene önceki bir fotoğrafı.

Sonra ne mi oldu? Eski bir yazıda biraz anlatmışım, burada.   

DERİN İZLER - 4. Yazı

 YERLER

Bazı yerlerin, daha düzgün ifade edersem bir coğrafyanın, kalbimde zihnimde iz bıraktığı olmuştur.

Bugün Büyükada'dan dönerken düşündüm, "ada" denen genel tanım benim için hep iyi duygular çağrıştırır. Kimi insan bir adada uzun süre kalmayı sevmez, kendini belki de tecrit edilmiş gibi hissediyor olabilir. Oysa benim için adada olmak bir tür özgürlük halidir, ana karadan ayrı kendine ait küçük topraklardaymışcasına hisler, belki de.

Bizim Prens adalarından başka hangi adalar dereniz, Bozcaada'yı başa yazarım haliyle, yeri ayrıdır her zaman. Nispeten yakın olanlardan Kıbrıs'a gitmiştim ancak çok uzun kalamadım, fazla gezemedim. Yıllar önce Tasos'a gitmiştim, çok güzel üç gün geçirdik, çok sevmiştim. Ha bir de uzaklardaki adalardan Küba var, öyle güzel bir zamandan gitmiş ve öyle hoş gezmiştik ki unutamam.

Şimdi gelelim dağlara. En unutulmaz olanı, hani dağ gibi dağ, diyeceğim Ağrı dağıdır. Doğubeyazıt'ta kaldığımız otelin bahçesinde gördüğüm Ağrı, zihnimin de kalbimin de en mutena köşesindedir. O coğrafyada iken, İshakpaşa Sarayına tepeden bakışı da es geçmeyeyim. 

Sonra Vezüv ve Etna unutamadığım dağlardır. Üzerine çıkıp, sönmüş bir kraterin etrafında gezinmesinden sonra, bir yolculukta Etna'yı uçaktan görmüştüm, tepesinde dumanıyla, vay vay...

Gölleri unutmayalım lütfen. Çocukluğumun ve sonranın en çok anı barındıran sevgili gölü İznik'i başa yazıyorum, kaçarı yok. Van gölü ve üzerindeki Ahtamar adası anıların güzel yerlerinde. Son yıllarda gördüğüm  ve berraklığına hayran kaldığım Ohrid gölü başka bir unutulmaz, benim için. Eski zamanlarda gördüğüm bir İtalyan gölü Garda da çevresi ve zarafetiyle, hoş bir anıdır.

Sizin unutulmaz yeriniz nerede?

Prens adalarının karaya en yakını Kınalı mı? Emin değilim.

Ama bugün bulutlar denize ve Kınalıada'ya çok yakındılar.

DERİN İZLER - 3. Yazı

GÖRÜNTÜLER

Bazı olaylara ait fotoğraf kareleri vardır zihnimde. Ya da şöyle söylemeliyim,  yaşanan bir olayın bir anına ait anı derinlerde bir yerde durur. Sonra yeri geldiğinde o tek kare zihnimde aydınlanır ve olayın tümüne ait diğer görüntülerle tamamlanır.

Meğerse, insan zihninde anıların depolanması zaten böyle olurmuş; anılar film şeridi gibi depolanmazmış, o anıya ait tek tek kareler depoda saklanırmış, sonra zihin anımsama zamanında o teklileri birleştirir ve film haline getirirmiş. Bu konuyu insan beynine ait özellikleri anlatan bir kitapta okumuş ve önce şaşırmış, sonra kendimi yoklayınca doğruluğuna kanaat getirmiştim.

Diyelim ki muhteşem bir günbatımı seyrediyorsunuz, sonradan o seyir durumunu anı halinden çıkarıp birisine anlatacağınız vakit yarım saat boyunca güneşin nasıl alçaldığını, hangi anda nasıl renk değiştirdiğini hatırlayamaz, anlatamazsınız. Oysa mesela şunu diyebilirsiniz, güneş kırmızı bir top gibi denize değdi ve eridi adeta.

Başka anılardan da fotoğraf kareleri var arşivimde; bebek kardeşimi ilk kez gördüğümde sadece kundağını hatırlamam, ilk bebeğimi ilk kez kucağıma aldığım an, kolu kırılan kızımı hastanede ilk gördüğüm an, vapurda giderken güneşin tarihi yarımada ardında bıraktığı kızıllığı gördüğüm an, tepeden tırnağa donanmış erguvan ağacını ilk gördüğüm an, küçük bir uçakla Los Angeles üzerinde uçarken HOLLYWOOD yazısını gördüğüm an, fakülteden mezun olduğumu haber veren telgrafı eline aldığım an gibi...

O anlardan biri, Marmara denizinde batan sonbahar güneşi denizde erimek üzere...

DERİN İZLER - 2. Yazı

 TATLAR

Derin iz bırakan seslerden, melodilerden başlamıştım,  bugün  bir başka duyuya ait derinlik hakkında iki kelam edeyim dedim. 

Blog adımdan anlıyorsunuzdur, yeme içme konularına meraklıyım, daha doğrusu lezzet -eskilerin deyişiyle ağız tadı- peşinde koşarım.

Sanmayın ki doğduğumdan beri gurmeyim, tam tersine ilkokul bitene dek pek mızmız, yemek yerken sürekli  "hadi yavrum yesene, hadi çiğne ağzındaki lokmayı" uyarılarına maruz kalan bir çocuktum. Sonra ne olduysa oldu, yemek yemeye başladım.

Sadece yemek  değil, yemeği yapmak da ilgimi çeker oldu. Evde büyükler bana aşçı yamaklığını uygun gördükçe, sinirlenir gerçekten yemek yapmak isterdim. Şaşkın çocuk! Bilseydin ki bütün hayat boyu o mutfakta saatlerin geçecek, acaba o kadar ısrarla "ben yapacam ben yapacam işte" der miydin?

Şikayet ettiğim yok, yemek yapmayı, değişik tatlar çıkarmayı, denemeyi seviyorum. Sadece bazen mecburen yemek yapmak yorucu oluyor. 

Değişik tatlar denemeyi sevmenin yanı sıra, çocukluktan gelen sade tatlar da hafızanın derinlerinden çıkageliyor, bazen.

En unutulmazlardan birisinde, bir yaz sabahı Malatya'da babannemlerin evinde uyanmışım, alt kata mutfağa inmişim. Babannem tandırın başında,  kim bilir kaç saat önce yoğurduğu hamurdan yaptığı yufkaları pişiriyor. Mis gibi taze yufka kokuyor. "Al çağam" diyor babannem, "içine peynir koy dürüm yap, sıcak sıcak ye". Sanki beynimin kıvrımlarında o tat, öylesine unutulmaz.

Bir başka  unutulmaz tat, çocukken kendi kendime yapıp yediğim ilk rafadan yumurta. Teee kaç sene önce Ekmekcikız'da yazmışım yumurta sevgimin anılarını,  okumak isteyen için burada. 

Şimdiki zamanlarda  yumurtayı kayısı kıvamda yemek ilk tercihim.

Güzel yapılmış bir tavada göz yumurtaya da hayır demem, belirteyim.

DERİN İZLER - 1.Yazı

 MELODİLER

Sevgili Kaptanımız Neslihan'ın önerisiyle yeni bir "birlikte aynı başlık altında yazma" günlerine başlıyoruz. Bu defaki konu başlığı Derin İzler. 

Doğrusu ne yazacağımı, nereye dalış yapacağımı, inci avcısı mı olacağımı, dert yorumcusu mu olacağımı kestiremiyorum. 

Tam da karakterime uygun bir davranış bu; bir güvendiğim "haydi" derse yola çıkarım. Nereye gidiyoruz, neden gidiyoruz, ne yapacağız? Onlar sonranın konuları, benim için. Ok yaydan çıksın, bir yere varır elbet.

Sabah uyandığımda zihnimde çalan şarkının sözlerindeki şu tekrar gün boyu döndü durdu.

"Çok derin derin 

Derin derin derin derin derinlerimde, ellerin 

Bir armağan gibi, 

Tanrı'dan bana 

Kış güneşinde altın kirpiklerin" 

Şarkının Cem Adrian yorumu kadar, hatta daha bile çok, Ajda Pekkan yorumunu seviyorum.

Bu şarkıya hayranlığımın şu ana dair hiç bir açıklaması yok; ne kırık bir aşk hikayesi, ne de başka bir bağ söz konusu.

Seviyorum, o kadar.

Galiba hayatımın her farklı döneminde bir şarkı dilime pelesenk oluyor, belki bilinç altımın dürtüsüyle  içsel enerjimi belirliyor, sonra başka bir şarkı hayatın arka planına eşlik ediyor.

Bir gün oturup hatırladığım şarkıları yazayım, alt alta sıralayayım. 

Neler çıkacak acaba?

Eskiden evin salonunda bir kaç saksı orkidem vardı.

Ne vakit kaktüs ve sukulent doldu ev, hiç bilemiyorum.